dem: 01.12.2017 07:36 xwendin: 152

Xoşewîst Augustînus û Ramana Dewletê

Xoşewîst Augustînus û Ramana Dewletê

  Bingeha ramana filehtiyê, yekemîn car ji aliyê St/xoşewîst Augustînus (P.Z.354-430) ve hatiye avêtin û felsefeya skolastîkê ji aliyê wî ve, li ser hîmê felsefeyekê hatiye rûniştandin. Xoşewîst Augustînus, di bin bandûra Stoa û Platon de maye û hemû imrê xwe, ji bo berfirehkirina ola filehtiyê derbas kiriye. Berhema wî ya sereke, Xwedê> (civitas Dei) ye. Di vê berhema xwe de dibêje ku û hejmara şeşê, (6) mîna hejmareke pîroz dibîne.

Li gorî dîtina wî, du texlîd dewlet hene.

1- Dewleta erdê.

2- Dewleta ezmanan.

Nêrînên wî yên civakî û felsefî

1- Dijberê milkiyet, newekhevî û koletiyê ye. Nemaze, li ser koletiya hûndirîn radiweste. Lewra dibêje ku koletiya ji derve çarenûsek e û mirovî, nikare li hemberî wê rabe. Û dibêje ku, divê mirov, li hemberî fermanên karbidestan jî qet ranebin. Bêguman, di vê xetê de bi xwe re dikeve nakokiyê. Lê divê ev ramanwer jî, li gorî dem û şertên ku jiyaye were nirxandin û şertên civakî û dîrokî, yên wê demê jî, divê bêtin hesibandin. Lewra di wê dewra ku ew lê dijiya, li aliyekî împaratoriya Romayê (ku heta demekî, ji aliyê vê dewletê ve tehde û sitembariyekê mezin li filehan hatiye kirin) û li aliyê din jî, saziya dêrê hebû.

2- Beş û tebeqebûna civakî dipejirîne. Li gorî dîtina wî: Xwedê, rol û şûnwara mirovî kifş kiriye û divê ku, tevgerên mirovan di vê çerçoweyê de bin. St. (Ezîz) Augustînus; van dîtinên xwe, bi dîtinên ola filehtiyê re bi awayekî hişk girê daye û wiha, pêşkêşê civakê kiriye.

3- Civakê, mîna orgenîzmeyeke dibîne. Û li gorî wî: Di vê niqteyê de, em dibînin ku ew fonksîyonel e. Lê mixabin, bi nêrîneka olî.

4- Li gorî baweriya wî;

5- Di navbera rêvebirinê (administer) û yên têne rêvebirin de, cudatiyekê ava kiriye.

Berhemên Xoşewîst Augustînusî

1- Contra Academicos - Li Hemberê Aqademiyan

2- De Beata Vita – Li Ser Jiyaneke Berxwîdar

3- De Ordine – Di Bandêra Xwedayî de Başî û Xirabî

4- Soliloqua – Guftegoy

5- De libero arbitro – Li Ser Hilbijartina Serbest

6- De civitate dei – Li Ser Dewleta Xwedê

7- De trinitate – Li Ser Yekîtiya Sêmend

8- Confessiones – Mukurhatin, Çîroka Jiyanê

9- Retractiones – Nêrînek Li Ser Rabirdûyê.

Ali Gurdilî

[email protected]

01.12.2017

Çavkanî: Destpêka Felsefeyê – Ali Gurdilî 

Tevlîker

Ali  Gurdilî
Ali Gurdilî

Ali Gurdilî, civaknasek î kurd e. Di sala 1966 an de li bajarê Sêrtê, li navçeya Gurdilan/Misircê hatiye dinyayê. Piştî ku di sala 1980 an bi hemû malbata xwe re koçê bajarê Îzmîrê dibe, dikeve Zaningeha Ege, beşa civaknasiyê û piştî çend salan zaningehê diqedîne. Nêzîkî pazdeh sal in hewl dide da ku di hindek warên zanistî û f..Berfirehî

Nivîsên Dawî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Ducanîtiyê
Zanistî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Du..

07.03.2018 19:43    Metîn Eser

Lêkolînerên ji Zanîngeha Hasselt û Nexweşxaneya Oost-Limburgê piştî xebatên ku ji 12 salan zêdetir berdewam kiriye, biser ketin ku çalakiyên mekanîzmaya a dibe sedema toksîkoza(bijehrî bûn) ducanîtiyê, vebînin. Damar&ecir..

Bixwîne
      186
Paleontologên Cihêreng Vedîtina Fosîla Çûçikeke 127 Salî Pêk Anîn
Zanistî

Paleontologên Cihêreng Vedî..

06.03.2018 19:06    Metîn Eser

Lêkolînerên navneteweyî vedîtina fosîla çûçikeke pirr piçûk pêk anîn. Çûçika piçûk 127 mîlyon sal berê li tenişta îzdeharan li ser rûyê erdê jiya bûye. Heya a niha vedî..

Bixwîne
      160
Di Dîrokê De Deh (10) Îcadên Mezin
Zanistî

Di Dîrokê De Deh (10) Îcadê..

05.03.2018 19:51    Metîn Eser

Di dîrokê de 10 îcadên ku li ser rûyê erdê veguhirandineke daye destpê kirin.   10. Thomas Edison - vîdeocamera û ampûl.   Thomas Edison di roja 11ê reshemiyê (shibatê) ya sala 1847an de li Milan-Ohioyê Xwedê day..

Bixwîne
      232