dem: 04.11.2017 18:07 xwendin: 93

Vedîtina Cureyeke Oerang-oetanê Pêkhat

Lêkolînerên cihêreng li girava Sumatra ya li Endonezyayê ye, vedîtina cureyeke nû ya orang-oetanê pêk anîn. Navê cureya nû Orang-oetanê, Tapanuli ye. Rengê Tapanuli (Pongo tapanuliensis) weke Borneo (Pongo pygmaeus) û Sumatra (Pongo abelii) sor e. Her çiqas vedîtina vê cureya nû ya orang-oetanê pêk hatibe, dihêt zanîn ku Tapanuli gav bi gav ber bi tunebûnê dihere.

Malbata piçûk ya Tapanuli li Batang Torubosê dijî û vedîtina Tapanuliyê di sala 1997an de pêk hatibû, lêbelê lêkolîner heya vê gavê nedikaribûn bipeyitînin. Lêkolîner diyar dikin ku îskelat û çeneya Tapanuli naşibe ya Borneo û Sumatrayê. Tapanuli li gel 6 prîmatên mezin beşdarê malbata prîmatan dibe û bi wê re hejmara prîmatên mezin dibe heft. Gorîl, şempanze û mirov jî endamên ji malbata prîmatên mezin in.

Matthew Nowakê ji Sumatran Orangutan Conservation Programme wiha dibêje; “Her çiqas me vedîtina vê cureya nû pêk anibe, xeteriyeke mezin li ser vê cureyê heye. Hejmara endamên vê malbatê kêmzêde 800 heb e û li sê şûnên cuda belav bûne. Mixabin, metirsiya mezin ya Tapanuliyê ber bi tunebûnê dibe, mirov e. Mirov bi nêçîrvaniyê an jî qirkirina daristanê kok li heyîna Tapanuliyê dihînin.”

Profesor Serge Wichê ji Zanîngeha John Moores ya li Liverpoolê ye wiha berdewam dike; “Em bi vedîtina cureyeke nû kêfxweş û dilê me jî pê şa dibe, lê dîsa em bi metirsiya tunebûnê ya li ser vê cureyê xemgîn û dilê me jî giran dibe.”

Çavkanî: Current Biology

Tevlîker

Metîn Eser
Metîn Eser

"Metîn Eser, li gundekî bi navê "Ûzev"ê ya bi navçeya Depê û bajarê Xarpêtê re girêdayî ye, Xwedê daye. Li gundê xwe destpê dibistanê dike, dema 6 salî ye bavê wî li gund muxtar bûye, lêbelê bavê wî weke pirraniya Kurdên derveyî welêt, ji ber zilm û zextên dewletê bêgav dimîne &uc..Berfirehî

Nivîsên Dawî

Bill Gates û Dermankirina Alzheimerê
Zanistî

Bill Gates û Dermankirina A..

16.11.2017 22:13    Metîn Eser

Bill Gates mîsyona xwe ya nû eşkere kir, Bill Gates dixwaze dermanê nexweşiya alzheimerê vebîne. Lêkolînerên cihêreng bi salan e xebatên xwe yên li ser peydakirina dermanê nexweşiya alzheimerê pêk dihînin, heya vê gavê h&ecir..

Bixwîne
      39
Ji Nû Ve Vejandina Şaneyên Bixesar û Kevn
Zanistî

Ji Nû Ve Vejandina Şaneyên ..

11.11.2017 19:17    Metîn Eser

Di têkoşîna li hember kalbûn/pîrbûnê de vedîtina metodeke nû pêk hat: madeya di nav şeraba sor de jî dihêt dîtin dikare şaneyên bixesar û kevn ji nû ve vejîne. Lêkolînerên Brîtanyayî vedîtina met..

Bixwîne
      77
Stephen Hawking û Metirsiya Tunebûna Mirovahiyê
Zanistî

Stephen Hawking û Metirsiya..

07.11.2017 22:12    Metîn Eser

Profesorê bi nav û deng Stephen Hawking li Pekîngê di konferansê de li ser tunebûna mirovahiyê axivî ye û dîsa hişyarî daye ku gerdûna me gav bi gav postê xwe diguherîne û vediguhere baloneke sor. Stephen Hawking wiha dibêje; “H..

Bixwîne
      70