dem: 04.11.2017 18:07 xwendin: 130

Vedîtina Cureyeke Oerang-oetanê Pêkhat

Lêkolînerên cihêreng li girava Sumatra ya li Endonezyayê ye, vedîtina cureyeke nû ya orang-oetanê pêk anîn. Navê cureya nû Orang-oetanê, Tapanuli ye. Rengê Tapanuli (Pongo tapanuliensis) weke Borneo (Pongo pygmaeus) û Sumatra (Pongo abelii) sor e. Her çiqas vedîtina vê cureya nû ya orang-oetanê pêk hatibe, dihêt zanîn ku Tapanuli gav bi gav ber bi tunebûnê dihere.

Malbata piçûk ya Tapanuli li Batang Torubosê dijî û vedîtina Tapanuliyê di sala 1997an de pêk hatibû, lêbelê lêkolîner heya vê gavê nedikaribûn bipeyitînin. Lêkolîner diyar dikin ku îskelat û çeneya Tapanuli naşibe ya Borneo û Sumatrayê. Tapanuli li gel 6 prîmatên mezin beşdarê malbata prîmatan dibe û bi wê re hejmara prîmatên mezin dibe heft. Gorîl, şempanze û mirov jî endamên ji malbata prîmatên mezin in.

Matthew Nowakê ji Sumatran Orangutan Conservation Programme wiha dibêje; “Her çiqas me vedîtina vê cureya nû pêk anibe, xeteriyeke mezin li ser vê cureyê heye. Hejmara endamên vê malbatê kêmzêde 800 heb e û li sê şûnên cuda belav bûne. Mixabin, metirsiya mezin ya Tapanuliyê ber bi tunebûnê dibe, mirov e. Mirov bi nêçîrvaniyê an jî qirkirina daristanê kok li heyîna Tapanuliyê dihînin.”

Profesor Serge Wichê ji Zanîngeha John Moores ya li Liverpoolê ye wiha berdewam dike; “Em bi vedîtina cureyeke nû kêfxweş û dilê me jî pê şa dibe, lê dîsa em bi metirsiya tunebûnê ya li ser vê cureyê xemgîn û dilê me jî giran dibe.”

Çavkanî: Current Biology

Tevlîker

Metîn Eser
Metîn Eser

"Metîn Eser, li gundekî bi navê "Ûzev"ê ya bi navçeya Depê û bajarê Xarpêtê re girêdayî ye, Xwedê daye. Li gundê xwe destpê dibistanê dike, dema 6 salî ye bavê wî li gund muxtar bûye, lêbelê bavê wî weke pirraniya Kurdên derveyî welêt, ji ber zilm û zextên dewletê bêgav dimîne &uc..Berfirehî

Nivîsên Dawî

Balînayên Kujer û Menopoz
Zanistî

Balînayên Kujer û Menopoz..

16.01.2018 19:56    Metîn Eser

Çawa jin dikevin menopozê, wisa jî balînayên kujer yên mê di navbera temenê xwe yê 30 û 40 salî de, bi dil û daxwaziya xwe dikevin dewsa balînayên kujer yên nêr. Temenê balînaya kujer bi qasî 90 salan e û h..

Bixwîne
      63
Li Zelandaya Nû Vedîtina Fosîlên Şevşevoka Kolîner Pêkhat
Zanistî

Li Zelandaya Nû Vedîtina Fo..

14.01.2018 14:52    Metîn Eser

Li Zelandaya Nû vedîtina fosîla şevşevokeke tune bûyî pêk hat. Lêkolînerên cihêreng bi xebata xwe li Zelandaya Nû vedîtina fosîlên “şevşevoka kolîner” pêk anîn. Şevşevoka kolîner bi qasî sê caran ji..

Bixwîne
      81
Meteroîdên ku Destnîşana Çavkaniya Vejiyînê Dikin
Zanistî

Meteroîdên ku Destnîşana Ça..

13.01.2018 22:19    Metîn Eser

Du meteroîdên ku di sala 1998an de daketibûn li ser rûyê erdê, xwediyê wê taybetmendiyê ne ku li cihê daketine, bibin çavkaniya vejiyînê û ev jî ji analîza nû diyar bûye. Ji her du meteroîdên ku ji ban&ecir..

Bixwîne
      61