dem: 04.11.2017 18:07 xwendin: 268

Vedîtina Cureyeke Oerang-oetanê Pêkhat

Lêkolînerên cihêreng li girava Sumatra ya li Endonezyayê ye, vedîtina cureyeke nû ya orang-oetanê pêk anîn. Navê cureya nû Orang-oetanê, Tapanuli ye. Rengê Tapanuli (Pongo tapanuliensis) weke Borneo (Pongo pygmaeus) û Sumatra (Pongo abelii) sor e. Her çiqas vedîtina vê cureya nû ya orang-oetanê pêk hatibe, dihêt zanîn ku Tapanuli gav bi gav ber bi tunebûnê dihere.

Malbata piçûk ya Tapanuli li Batang Torubosê dijî û vedîtina Tapanuliyê di sala 1997an de pêk hatibû, lêbelê lêkolîner heya vê gavê nedikaribûn bipeyitînin. Lêkolîner diyar dikin ku îskelat û çeneya Tapanuli naşibe ya Borneo û Sumatrayê. Tapanuli li gel 6 prîmatên mezin beşdarê malbata prîmatan dibe û bi wê re hejmara prîmatên mezin dibe heft. Gorîl, şempanze û mirov jî endamên ji malbata prîmatên mezin in.

Matthew Nowakê ji Sumatran Orangutan Conservation Programme wiha dibêje; “Her çiqas me vedîtina vê cureya nû pêk anibe, xeteriyeke mezin li ser vê cureyê heye. Hejmara endamên vê malbatê kêmzêde 800 heb e û li sê şûnên cuda belav bûne. Mixabin, metirsiya mezin ya Tapanuliyê ber bi tunebûnê dibe, mirov e. Mirov bi nêçîrvaniyê an jî qirkirina daristanê kok li heyîna Tapanuliyê dihînin.”

Profesor Serge Wichê ji Zanîngeha John Moores ya li Liverpoolê ye wiha berdewam dike; “Em bi vedîtina cureyeke nû kêfxweş û dilê me jî pê şa dibe, lê dîsa em bi metirsiya tunebûnê ya li ser vê cureyê xemgîn û dilê me jî giran dibe.”

Çavkanî: Current Biology

Tevlîker

Metîn Eser
Metîn Eser

"Metîn Eser, li gundekî bi navê "Ûzev"ê ya bi navçeya Depê û bajarê Xarpêtê re girêdayî ye, Xwedê daye. Li gundê xwe destpê dibistanê dike, dema 6 salî ye bavê wî li gund muxtar bûye, lêbelê bavê wî weke pirraniya Kurdên derveyî welêt, ji ber zilm û zextên dewletê bêgav dimîne &uc..Berfirehî

Nivîsên Dawî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Ducanîtiyê
Zanistî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Du..

07.03.2018 19:43    Metîn Eser

Lêkolînerên ji Zanîngeha Hasselt û Nexweşxaneya Oost-Limburgê piştî xebatên ku ji 12 salan zêdetir berdewam kiriye, biser ketin ku çalakiyên mekanîzmaya a dibe sedema toksîkoza(bijehrî bûn) ducanîtiyê, vebînin. Damar&ecir..

Bixwîne
      225
Paleontologên Cihêreng Vedîtina Fosîla Çûçikeke 127 Salî Pêk Anîn
Zanistî

Paleontologên Cihêreng Vedî..

06.03.2018 19:06    Metîn Eser

Lêkolînerên navneteweyî vedîtina fosîla çûçikeke pirr piçûk pêk anîn. Çûçika piçûk 127 mîlyon sal berê li tenişta îzdeharan li ser rûyê erdê jiya bûye. Heya a niha vedî..

Bixwîne
      201
Di Dîrokê De Deh (10) Îcadên Mezin
Zanistî

Di Dîrokê De Deh (10) Îcadê..

05.03.2018 19:51    Metîn Eser

Di dîrokê de 10 îcadên ku li ser rûyê erdê veguhirandineke daye destpê kirin.   10. Thomas Edison - vîdeocamera û ampûl.   Thomas Edison di roja 11ê reshemiyê (shibatê) ya sala 1847an de li Milan-Ohioyê Xwedê day..

Bixwîne
      279