dem: 02.12.2017 22:13 xwendin: 386

Şoreşa Albert Einstein

Şoreşa Albert Einstein

   Guherîn û berfirehbûnên ku di zanista nûjen de pêk hatin, dilêrîn û nêrîna me ya derheqê çawaniya zanayiyê de, ji binî ve guhêrtin û di encama vê yekê de, bivênevê felsefe jî hate guherîn. Piştî vê berbiçûna nû, zanayiya zanistî mîna zanayiya herî ewledar û feydedar hatiye dîtin. Piştre jî, wisa hatiye xwestin ku zanayiyên me yên ewledar beriya her tiştî divê xwe bispêrin zanistê, çavkaniya wan zanist be û li ser zanistê werin sepandin.

Bi rastî jî, mirov dikare bibêje ku di dîroka felsefeya rojavayê de, derheqê xwezaya zanayiyê de, zanist herdem bûye navend û motora dehfdanê. Meriv dikare bibêje Çarsed sal in, ku ev yek derbasdar e. Bi taybetî jî di Sedsala 20an de, di zanistê de guherînên gelek mezin û bêhempa derketin holê û zanayiyên derheqê zanistê de, ji binî ve hatin guherîn.

Di warê fizîkê de, du (2) şoreşên mezin pêk hatin. Teoriya Einstein ya Rolatîvîteyê (îzafiyetê), kete dewsa têgihiştina zanista kevneşopî. Şoreşa din jî, bêguman Teoriya Kuantumê ye. Dibetiya rastiya herdu teoriyan jî tune, dibe ku herdu teorî jî çewt derbikevin. Ligel vê yekê, herdu teorî jî di jiyana me ya rojane de bi awayekî gelemper têne bikaranîn û encamên rêkûpêk jî didin.

Piştî wan du (2) şoreşên navborî, gelek teoriyên ku derbasdarbûn, pûç derketin û wisa hate têgihiştin ku tu toriyên mayende (misoger) tune nin û dibe ku rojekê, dîsa werin pûçkirin. Zanayiyên ku mirov xwediyê wan in, dibe ku çewt bin. Lewra, kesên ku wan zanayiyan hildibirînin jî mirov in. Herweha, em îro êdî pê dizanin ku zanayiyên me dikarin werin guherîn û zanayiyeke ku heta hetayê, neyê guherîn jî tune ne.

Zanyaran, ramanên me yên derheqê zanayiyê û têgihiştina me ya derheqê serboriyên (azmayişên) weke de jî, guhêrtin. Tu guman têde nîne ku di vê guhêrîna me ya têgihiştînî de, rola zanyaran gelek e. Ji ber vê çendê jî, dema ku dîrokzanên siberojê derheqê serdema me de binivîsînin dê behsa fîlozofên ku mirovên zanyar in bikin. Çimku di warê guhêrîna têgihiştina me ya dinyayê a felsefî de, para wan gelekî mezin e.

Ali Gurdilî

[email protected]

01.12.2017 

Çavkanî: Destpêka Felsefeyê – Ali Gurdilî 

Pêveker: albert einstein

Tevlîker

Ali  Gurdilî
Ali Gurdilî

Ali Gurdilî, civaknasek î kurd e. Di sala 1966 an de li bajarê Sêrtê, li navçeya Gurdilan/Misircê hatiye dinyayê. Piştî ku di sala 1980 an bi hemû malbata xwe re koçê bajarê Îzmîrê dibe, dikeve Zaningeha Ege, beşa civaknasiyê û piştî çend salan zaningehê diqedîne. Nêzîkî pazdeh sal in hewl dide da ku di hindek warên zanistî û f..Berfirehî

Nivîsên Dawî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Ducanîtiyê
Zanistî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Du..

07.03.2018 19:43    Metîn Eser

Lêkolînerên ji Zanîngeha Hasselt û Nexweşxaneya Oost-Limburgê piştî xebatên ku ji 12 salan zêdetir berdewam kiriye, biser ketin ku çalakiyên mekanîzmaya a dibe sedema toksîkoza(bijehrî bûn) ducanîtiyê, vebînin. Damar&ecir..

Bixwîne
      388
Paleontologên Cihêreng Vedîtina Fosîla Çûçikeke 127 Salî Pêk Anîn
Zanistî

Paleontologên Cihêreng Vedî..

06.03.2018 19:06    Metîn Eser

Lêkolînerên navneteweyî vedîtina fosîla çûçikeke pirr piçûk pêk anîn. Çûçika piçûk 127 mîlyon sal berê li tenişta îzdeharan li ser rûyê erdê jiya bûye. Heya a niha vedî..

Bixwîne
      354
Di Dîrokê De Deh (10) Îcadên Mezin
Zanistî

Di Dîrokê De Deh (10) Îcadê..

05.03.2018 19:51    Metîn Eser

Di dîrokê de 10 îcadên ku li ser rûyê erdê veguhirandineke daye destpê kirin.   10. Thomas Edison - vîdeocamera û ampûl.   Thomas Edison di roja 11ê reshemiyê (shibatê) ya sala 1847an de li Milan-Ohioyê Xwedê day..

Bixwîne
      463