dem: 15.01.2017 22:13 xwendin: 602

Siltanê Qere Bûrçek - Behrooz Shojai

Di dîroknigarîya eceman de, kurd hertim wekî talanker û şeqawe hatine pênase kirin. Her bi wî teherî jî ev etîketên biçûkxistinê li bapîrê min yê mezin Siltanê Qere Burçek (naznavek ku tirkên azerî lê kiribûn) bi wî ve nûsandinbûn. Bapîrê min yê mezin Siltanê Qere Burçek yek ji serdarên serhildana Simko (1918-1922) bû û fermandeyîya hêzên neteweyî li Geliyê Kotolê di bin komutaya wî de bû. Heger wekî ku ecem dibêjin, ew bi rastî eşqîya û talan ker bûn, çima di navê hêzekê de cih digirt ku paşê yekem rojnameya kurdî li Rojhilatê Kurdistanê vekir, çima yekem xwandegeha kurdî da vekirin. Yan wekî vekolerê kurd Kamal Soleimanî (2015:2) destnîşan dike: 

Wênekirina Simkoyî wekî serekekê dinê isyankar yê kurd, ku ti daxwazên etnîk nebûn, gelek pirsên giring bêbersiv dihêle. Bo nimûne, mirov dikare bipirse, Simkoyî çima yekem xwandegeha kurdî li Rojhilatê damezrand? Çima di şûna farsî de xwandegeh bi kurdî da vekirin? Heger kurdî nehatibû standardîze kirin û astê xwandewarîya kurdan di kurdî de ji farsî lawaztir bû, Simko çima rîska weşandina rojnameyeka bi kurdî û farsî da ber xwe, nemaze heger ti qazanceka aborî têde nebû? Motîvasyona hilbijartina 

zimanê kurdî wekî zimanê fermî yê herêma hukmranîya wî çi bû?
Mehdî Axassî, nivîskarê Tarîxa Xoyê, çend cihan behsa Siltanê Qereburçek kiriye ku ev jî parçeyek ji vegêrrana wî ye. 

Du rojan piştî hatina wî, kurdên Siltanê Qereburçek û Kotolê li deşta Xoyê dest bi hêrişan kirin û heta 18ê Rebî ul-ewwelê [1338] (1919-12-10), ku Simkoyî bi ser Qara Qişlaqa Selmasê de girt, wan jî Mihelle [Khoy], gundên Rihal, Xaneqah, Pîrmusa û Seelgede talan kirin û birrek xelk kuştin. (Tarîx-ê Xoy, 1971). 

Bêguman rastî ew e, ku ew gund yên kurdan bûn, û hêzên neteweperwer yên kurd di bin serokatîya Siltan de diviyan di hêrişeka koordîne de wan rizgar bikin.

Nivîsên Dawî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Ducanîtiyê
Zanistî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Du..

07.03.2018 19:43    Metîn Eser

Lêkolînerên ji Zanîngeha Hasselt û Nexweşxaneya Oost-Limburgê piştî xebatên ku ji 12 salan zêdetir berdewam kiriye, biser ketin ku çalakiyên mekanîzmaya a dibe sedema toksîkoza(bijehrî bûn) ducanîtiyê, vebînin. Damar&ecir..

Bixwîne
      308
Paleontologên Cihêreng Vedîtina Fosîla Çûçikeke 127 Salî Pêk Anîn
Zanistî

Paleontologên Cihêreng Vedî..

06.03.2018 19:06    Metîn Eser

Lêkolînerên navneteweyî vedîtina fosîla çûçikeke pirr piçûk pêk anîn. Çûçika piçûk 127 mîlyon sal berê li tenişta îzdeharan li ser rûyê erdê jiya bûye. Heya a niha vedî..

Bixwîne
      284
Di Dîrokê De Deh (10) Îcadên Mezin
Zanistî

Di Dîrokê De Deh (10) Îcadê..

05.03.2018 19:51    Metîn Eser

Di dîrokê de 10 îcadên ku li ser rûyê erdê veguhirandineke daye destpê kirin.   10. Thomas Edison - vîdeocamera û ampûl.   Thomas Edison di roja 11ê reshemiyê (shibatê) ya sala 1847an de li Milan-Ohioyê Xwedê day..

Bixwîne
      369