dem: 08.06.2017 20:13 xwendin: 276

Homo Sapiensê Pêşin

Mirovê pêşin, bi navê xwe yê latinî Homo sapiens, ne li Etiyopyayê lê li Fasê jiya bûye. Temenê jêmahiyên bidest xistî li der û dora 350.000 salan e. Şûnwarnas bi vê vedîtina dawîn dîroka mirovahiyê ser û bin kirin. Lewre heya beriya vê vedîtinê koka Homo sapiensê bi qasî 200.000 sal berê li Etiyopyayê dihate zanîn, lêbelê bi xebata nû temenê Homo sapiensê pêşin bi qasî 150.000 sal dirêj bû û koka xwe ji Fasê werdigire.

Jêmahiyên Homo sapiensê pêşin li Fasê, li rojavayê bajarê Marakeşê, di şikeftekê de hatiye dîtin. Hestiyên Homo sapiensê diyar dikin ku Homo sapiense ne bi birûsk vedanê an jî bi gurmîna ewran çêbûne, lê gav bi gav bi peresînê re li tevahiya Afrîkayê belav bûne.

Rûyê Homo sapiensê pêşin weke mirovên hevdem piçûk, çeneyê wî mezin û biriyên wî jî tenik bûye, lêbelê xwediyê kiloxekî tenik û dirêj û di wê kiloxê de jî xwediyê mêjiyeke prîmîtîf bûye. Lêkolîner Hublin wiha dibêje; "Em ji xebata li ser hestiyên Homo sapiensê dibînin ku rûyê wî pirr dişibe rûyê mirovê hevdem. Lêbelê tiştê mirovê pêşin û mirovê hevdem ji hev cuda dike, mêjî û peresîna mêjiyê ye. Heya a niha çîroka çêbûna mirovê pêşin bi qasî 200.000 sal berê û li Etiyopyayê dihate zanîn. Lêbelê bi ya me, li gorî zanyariyên nû, li derûdorên cihêreng yên li Afrîkayê, komên cihêreng yên mirovê pêşin û têkiliya komên cihêreng bi hev re hebûye."

Fosîlên nû li Jebel Irhoudê (Abrar en Ighud), di şikeftekê de hatine dîtin ku di salên şêstî de li wir hin hestiyên din û amûrên Neanderthalerî hatibûn bidest xistin. Bi xebata nû ya di wê şikeftê de pêk hatiye, dehûşeş(16) fosîlên din dihêt dîtin û fosîl yên sê mirovên temen mezin, xort û zarokekî heyşt salî ye.

Çavkanî: De volkskrant

Tevlîker

Metîn Eser
Metîn Eser

"Metîn Eser, li gundekî bi navê "Ûzev"ê ya bi navçeya Depê û bajarê Xarpêtê re girêdayî ye, Xwedê daye. Li gundê xwe destpê dibistanê dike, dema 6 salî ye bavê wî li gund muxtar bûye, lêbelê bavê wî weke pirraniya Kurdên derveyî welêt, ji ber zilm û zextên dewletê bêgav dimîne &uc..Berfirehî

Nivîsên Dawî

Metoda Nû ya Tespîtkirina Nexweşiya Kula Heftpençeyê
Zanistî

Metoda Nû ya Tespîtkirina N..

18.11.2017 16:57    Metîn Eser

Lêkolînerê kula heftpençeyê yê pirr bi nav û deng Bob Pinedo derbarê xebatên xwe yên li ser nexweşiya kula heftpençeyê agahiyeke girîng ragihandiye. Bob Pinedo wiha dibêje; “Di çend salên li pêşiya me de dê testek..

Bixwîne
      47
Xebatên Li Ser Atlasa Mirovokî(Robot)
Zanistî

Xebatên Li Ser Atlasa Mirov..

18.11.2017 13:36    Metîn Eser

Robota dişibe mirov, roboteke ewqas baş û jêhatiye ku meriv jê ditirse. Robota mirovokî êdî dikare teqleyên paşpêkî jî biavêje. Xebatkarên Boston Dynamicsê ku berê beşek ji robotên Googleyê bû, xebatên xwe berdewam diki..

Bixwîne
      38
Bandora Xwedîkirina Kûçikê ya Li Ser Tenduristiya Mirov
Zanistî

Bandora Xwedîkirina Kûçikê ..

17.11.2017 23:08    Metîn Eser

Lêkolînên berê yên li ser kûtî/kûçikan diyar kiribû ku tenduristiya kesên di mala xwe de kûçik xwedî dikin, ji tenduristiya kesên kûçik xwedî nakin, baştir bûye, bi taybetî kesên bi tenê ser&ecir..

Bixwîne
      84