dem: 23.12.2017 16:04 xwendin: 257

Cotbûna Corvinaya Kendavê û Kerrbûn

Delfîn/Yûnûsên li Meksîkayê dikarin ji ber cotbûna pirr bideng yên masiyên din kerr bibin. Di kendava Kalîforniyayê, nêzikê Meksîkayê ye, cureyeke ji malbata masiyan ewqas pirr bideng cot dibin ku masiyên din ji ber cotbûna pirr bideng ya wê cureyê kerr dibin. Lêkolîner hişyar dikin ku cureya masiyan ya pirr bideng cot dibin, bi tunebûnê re rû bi rû mane û sedema tunebûna wê cureyê jî nêçîrvaniya bêsînor û bêserûber e.

Navê masiyê “corvinaya kendavê” ye, bi navê xwe yê latinî “Sciaenedae” ye û ji malbata lewrekan e. Lêkolînerên Amerîkayê wiha dibêjin; “Dengê ku corvinaya kendavê derdixe, dişibe “tifingeke pirr bideng” e. Her sal û her buhar hejmareke pirr zêde, bi qasî mîlyonekê, masiyên corvinaya kendavê berê xwe didine Coloradodeltayê û li bakurê Kendava Kalîforniyayê cot dibin.”

Lêkolînerên ji zanîngeha San Diego û Teksasê wiha berdewam dikin; “Giş bi hev re dengekî pirr zêde derdixinin ku dişibe dengê kesên di stadyûmê an jî di konserekê de derdixinin. Dengê ku masiyên corvinaya kendavê derdixinin dikare bi qasî demekê an jî heta hetayê ajalên guhandar kerr bike ku ajalên guhandar yên weke foka bêguh, şêrê deryayî û yûnûs nêçîra masiya corvinaya kendavê dikin.”

Lêkolîner ji awaya li hev kombûn û cotbûna masiyan matbûne û diyar dikin ku di sirûştê de rûdanek din bi qasî cotbûna corvinaya kendavê deng dernaxine û heya a niha ji cureyên din ên masiyan dengekî ewqas bilind û zêde nehatiye wergirtin.

Dengê masiyên nêr ên corvinaya kendavê ne bitenê li binê avê lê her wiha li serê avê jî dihêt bihîstin, ji ber dengê bilind cihê xwe eşkere dikin û masîvan bi hêsanî dikarin masiyên corvinaya kendavê bi torê bigirin. Masîvan bi torekê di nav çend deqîqeyê de dikarin du ton masî bigirin û her sal di dema cotbûna masiyên corvinaya kendavê de masîvan bi qasî du mîlyon masiyên ji vê cureyê digirin û ev jî rê li ber tunebûna vê cureyê vedike.

Bejna corvinaya kendavê dikare bi qasî metreyekê dirêj û giraniya vê masiyê jî 12 kîlo bibe. Dezgeha Navneteweyî ya ji bo Parastina Sirûştê, di lîsteya ajalên ber bi tunebûnê ne de cih daye corvinaya kendavê.

Çavkanî: The Guardian

Tevlîker

Metîn Eser
Metîn Eser

"Metîn Eser, li gundekî bi navê "Ûzev"ê ya bi navçeya Depê û bajarê Xarpêtê re girêdayî ye, Xwedê daye. Li gundê xwe destpê dibistanê dike, dema 6 salî ye bavê wî li gund muxtar bûye, lêbelê bavê wî weke pirraniya Kurdên derveyî welêt, ji ber zilm û zextên dewletê bêgav dimîne &uc..Berfirehî

Nivîsên Dawî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Ducanîtiyê
Zanistî

Jinên Ducanî û Toksîkoza Du..

07.03.2018 19:43    Metîn Eser

Lêkolînerên ji Zanîngeha Hasselt û Nexweşxaneya Oost-Limburgê piştî xebatên ku ji 12 salan zêdetir berdewam kiriye, biser ketin ku çalakiyên mekanîzmaya a dibe sedema toksîkoza(bijehrî bûn) ducanîtiyê, vebînin. Damar&ecir..

Bixwîne
      280
Paleontologên Cihêreng Vedîtina Fosîla Çûçikeke 127 Salî Pêk Anîn
Zanistî

Paleontologên Cihêreng Vedî..

06.03.2018 19:06    Metîn Eser

Lêkolînerên navneteweyî vedîtina fosîla çûçikeke pirr piçûk pêk anîn. Çûçika piçûk 127 mîlyon sal berê li tenişta îzdeharan li ser rûyê erdê jiya bûye. Heya a niha vedî..

Bixwîne
      254
Di Dîrokê De Deh (10) Îcadên Mezin
Zanistî

Di Dîrokê De Deh (10) Îcadê..

05.03.2018 19:51    Metîn Eser

Di dîrokê de 10 îcadên ku li ser rûyê erdê veguhirandineke daye destpê kirin.   10. Thomas Edison - vîdeocamera û ampûl.   Thomas Edison di roja 11ê reshemiyê (shibatê) ya sala 1847an de li Milan-Ohioyê Xwedê day..

Bixwîne
      332