dem: 16.02.2017 14:30 xwendin: 407

Cejna Xizir Eylas û Xizir Nebî

Ev cejna kevnar ku ji aliyê Êzdî, Elewî, Kakayî , misilmanê Sunî û Xiristiyanên mezopotamya ve tê pîroz kirin, cejna herî kevnar û watedar e. Mirov dikare bêje ev cejna yekîtî û heman kevneşopiya hemû ol û tayfeyê vê heremê ye. Helbet ev cihê lêkolîn û nirxandina pisporê dîrok û çandê ye. Ez ê jî bi qasî ku min, ev kevneşopî di nav çand û mominê ola êzdiyan de dîtiye bi we re parve bikim. 

Xidilyas yan jî Xocê Xizir yan bi navekî din Xizir Eylas li gorî baweriya êzdiya xefûrê rêya û yê mirovê di tengasî û bendewariyêde ye. Ew li her erdî û li her warî ye. Ew bi hawara her mirovê baweriya xwe pêk tîne tê. Li gorî baweriya êzdiya her êzdî, yan kes illim salê carekê leqayî dikar bi xêr tê. Dibe ew her car bi kirasekî din be. Dibe weke baba derwêşekî be. Dibe di kirasê maqûlelekî de be. Lewma divê mirov ji kesên nenas re, her alîkar û dilovan be. Ji bo xatira Xocê Xizir. Lewma jî Êzdiyan tu car hejar û xizan ji ber deriyê xwe vala nevedigerandin. Çi ji wan bi qediya xêra xwe pê dikirin. 

Xidirnebî ya jî Xizir Nebî, ew mirad bexşe. Her kesê ber mirad û miradê wan bi cîh tîne. Ew deriyê bext û mirada ye, her ber mirad şeva ku qursikê nanê şor dixwarin li bende alîkariya Xizirnebî û miradê xwe bûn. Ev li gorî mirov û rewşa mirova dihate guhertin. 

Êzdî her sal li gorî salname û hesabê berê çarşema yekem ya piştî çardehê mehê li gorî salnama niha dikin cejn û hersal êzdî rojiya jî ji bo xatira Xocê Xizir digirin. Êzdî genimê qelandî bi destar dihêrin û ji wî geminê qelandî şeva berî cejnê dikin pûxîn yan jî qawît. Wê şevê li ber deriyê malê, li ciyekî ewle û pak ku devê pisîk û seyan negihê dihêlin, heta serê sibê û serê sibê xwediyê malê bi meraq diçe ku şop û rêçekê li ser wê pûxînê bibîne.

Ger guhertinekê têde bibîne ew ji wan re dibe hêvî ku Xocê Xizir hatiye serdana wan. Pûxîn ardê geminê qelandiye, rûn û dimse. Her weha pelok jî çêdikin. Ji wî genimê qelandî nanê şor yê zêde bixwê çêdikin ji bo ber mirada. Li gorî n´baweriyê kesê ew nanik xwariye di xewna xwe de kê bibîne, ku ew kes wê bibe hevjîn û miradê wê/wî. Di dema cejnê de divê mirov bi hemû suruşt û derdore bi nazikî tevbiger e. 

Ev cejna kevnar helbet ne hew li ba êzdiyan tête çêkirin. Xidir Eylas li ba Elewî û gelek olên din yên mezopotamya, Hindê û Ewropa jî pîroz e. Ez Baba Noel ya jî Nîkolaûsê ewropiyan jî wek heman kevneşopiyê dibînim. Vêca kê ji kê wergirtiye, ew jî dibe cihê lêkolîn û zanyaran. Ez bixwe bawer nakim ku me, ango kurda ev ji hin xelk û olên din wergirtibe. Çendku me gerok û misyoner nebûn seranserî cîhanê. Hebe hebe ewan ji me wergirtiye û her civak weke xwe vê cejnê pîroz dike.

Ez vê cejnê li we û hemî hezkiriyê Xocê Xizir, yan jî yê Xidiyas û Xidinebî pîroz dikim. Bila Xizir miradê dildarê peyva kurdî jî pêk bîne. 

Pêveker: xizir nebî cejn newaf mîro

Tevlîker

Newaf   Mîro
Newaf Mîro

Berfirehî

Nivîsên Dawî

Jin û Berxwedana Jinê
Zanistî

Jin û Berxwedana Jinê

18.01.2018 18:58    Metîn Eser

Li seranserê cîhanê temenê jinê li hember temenê mêr dirêjtir e. Li hin welatên pêşketî temenê jinê bi qasî 10 salan ji temenê mêr dirêjtir e. Lê xebateke ku berfireh ya li çarkoşeyê cîhanê pê..

Bixwîne
      52
Balînayên Kujer û Menopoz
Zanistî

Balînayên Kujer û Menopoz..

16.01.2018 19:56    Metîn Eser

Çawa jin dikevin menopozê, wisa jî balînayên kujer yên mê di navbera temenê xwe yê 30 û 40 salî de, bi dil û daxwaziya xwe dikevin dewsa balînayên kujer yên nêr. Temenê balînaya kujer bi qasî 90 salan e û h..

Bixwîne
      65
Li Zelandaya Nû Vedîtina Fosîlên Şevşevoka Kolîner Pêkhat
Zanistî

Li Zelandaya Nû Vedîtina Fo..

14.01.2018 14:52    Metîn Eser

Li Zelandaya Nû vedîtina fosîla şevşevokeke tune bûyî pêk hat. Lêkolînerên cihêreng bi xebata xwe li Zelandaya Nû vedîtina fosîlên “şevşevoka kolîner” pêk anîn. Şevşevoka kolîner bi qasî sê caran ji..

Bixwîne
      83