dem: 03.12.2017 16:01 xwendin: 73

Çandinî û Mirovê Beriya Dîrokê

Pîlên jinên ji beriya dîrokê ji pîlên jinên vê serdemê yên spora bêrikkêşiyê dikin, xurttir bûye.

Ji vê jî em bi hêsanî pê derdixînin ku pirraniya karê çandiniyê bi hêz, ked û xêra jinê pêk hatiye. Alison Macintosh rêvebirê xebatê yê ji zanîngeha Cambridge ye, li ser hestiyên jinekê yên ji 5.300 sal beriya Zayînê û li ser hestiyên jinên sporvan yên ji vê serdema me ne, xebatên xwe pêk aniye û muqayese kiriye.

Ji xebata li ser hestiyên mêran yên ji beriya dîrokê hatibû dîtin, bandora çandiniyê ya li ser jiyana rojane hatibû tespît kirin. Bi hatina çandiniyê mirovê beriya dîrokê destpê çêkirina gund û waran kiriye û dest ji gerîna cih û rêyên dirêj berdaye. Em vê jî ji hestiyên qorê mirovê beriya dîrokê dibînin, lewre hestiyê qîtikê yê mirovê beriya dîrokê, beriya çandinî ji li pey hatina çandiniyê xurttir bûye.

Heya vê gavê agahiyên li ser jinê yên ji beriya dîrokê nehatibû vedîtin. Ji lêkolîna nû diyar dibe ku qorên jina ji beriya dîrokê ne ewqas xurt bûye, ji ber ku karê xwe bi pirranî bi çandiniyê, bi pîlên xwe kiriye. Hestiyê qîtikê yê jina sporvan yê ji serdema me, ji hestiyê qîtikê yê jina ji beriya dîrokê xurttir e.

Dema em pîlên jina ji serdema Tûnc/Bronzê (3000-800 b.Z.) û pîlên jina sporvan ya ji serdema me dadihînin ber hev (muqayese), dibînin ku pîlên jina ji serdema Tûncê ji pîlên jina sporvan ya ji serdema me xurttir bûye. Karê zor û zehmet û giran para jinê ketiye, barê hêrandina genim û têrkirina ajalan, sewalkarî li ser pişta jinê bûye.

Çavkanî: De Morgen

Tevlîker

Metîn Eser
Metîn Eser

"Metîn Eser, li gundekî bi navê "Ûzev"ê ya bi navçeya Depê û bajarê Xarpêtê re girêdayî ye, Xwedê daye. Li gundê xwe destpê dibistanê dike, dema 6 salî ye bavê wî li gund muxtar bûye, lêbelê bavê wî weke pirraniya Kurdên derveyî welêt, ji ber zilm û zextên dewletê bêgav dimîne &uc..Berfirehî

Nivîsên Dawî

Vedîtina Dermanê Nexweşiya Huntingtonê Pêkhat
Zanistî

Vedîtina Dermanê Nexweşiya ..

15.12.2017 20:09    Metîn Eser

Komeke lêkolînerên Brîtanyayî di xebata xwe de biserketin û dermanê nexweşiya Huntingtonê vedîtin. Heya vê gavê dermanê nexweşiya Huntingtonê tune bû û dermankirina nexweşiyê jî ne pêkan bû. Huntington nexweşiyeke ir..

Bixwîne
      70
Vedîtina Fosîla Ajaleke Nenas Pêkhat
Zanistî

Vedîtina Fosîla Ajaleke Nen..

11.12.2017 19:17    Metîn Eser

Li Awistralyayê vedîtina fosîla ajalê ku 19 mîlyon sal berê jiya ye, pêk hat. Fosîla vedîtî yê ajaleke bikîsik û cureyeke nû ya ji malbata humbaniyan e. Cureyê nû bi qasî şêrê ji serdema me mezin e. Vedîtina fo..

Bixwîne
      91
Xebatên Li Ser Gorên Nû yên Ji Serdema Antîk
Zanistî

Xebatên Li Ser Gorên Nû yên..

10.12.2017 15:10    Metîn Eser

Şûnwarnasên Misirî li bajarê Luksorê(El-Uksor) destpê kolana du gorên nû kirin. Khaled al-Enaniyê wezîrê serdema antîk wiha dibêje; “Gorên nû qet nebe 3.500 salî ne û tê de mûmya, peyker, kûzik, nivî..

Bixwîne
      60