dem: 03.12.2017 16:01 xwendin: 144

Çandinî û Mirovê Beriya Dîrokê

Pîlên jinên ji beriya dîrokê ji pîlên jinên vê serdemê yên spora bêrikkêşiyê dikin, xurttir bûye.

Ji vê jî em bi hêsanî pê derdixînin ku pirraniya karê çandiniyê bi hêz, ked û xêra jinê pêk hatiye. Alison Macintosh rêvebirê xebatê yê ji zanîngeha Cambridge ye, li ser hestiyên jinekê yên ji 5.300 sal beriya Zayînê û li ser hestiyên jinên sporvan yên ji vê serdema me ne, xebatên xwe pêk aniye û muqayese kiriye.

Ji xebata li ser hestiyên mêran yên ji beriya dîrokê hatibû dîtin, bandora çandiniyê ya li ser jiyana rojane hatibû tespît kirin. Bi hatina çandiniyê mirovê beriya dîrokê destpê çêkirina gund û waran kiriye û dest ji gerîna cih û rêyên dirêj berdaye. Em vê jî ji hestiyên qorê mirovê beriya dîrokê dibînin, lewre hestiyê qîtikê yê mirovê beriya dîrokê, beriya çandinî ji li pey hatina çandiniyê xurttir bûye.

Heya vê gavê agahiyên li ser jinê yên ji beriya dîrokê nehatibû vedîtin. Ji lêkolîna nû diyar dibe ku qorên jina ji beriya dîrokê ne ewqas xurt bûye, ji ber ku karê xwe bi pirranî bi çandiniyê, bi pîlên xwe kiriye. Hestiyê qîtikê yê jina sporvan yê ji serdema me, ji hestiyê qîtikê yê jina ji beriya dîrokê xurttir e.

Dema em pîlên jina ji serdema Tûnc/Bronzê (3000-800 b.Z.) û pîlên jina sporvan ya ji serdema me dadihînin ber hev (muqayese), dibînin ku pîlên jina ji serdema Tûncê ji pîlên jina sporvan ya ji serdema me xurttir bûye. Karê zor û zehmet û giran para jinê ketiye, barê hêrandina genim û têrkirina ajalan, sewalkarî li ser pişta jinê bûye.

Çavkanî: De Morgen

Tevlîker

Metîn Eser
Metîn Eser

"Metîn Eser, li gundekî bi navê "Ûzev"ê ya bi navçeya Depê û bajarê Xarpêtê re girêdayî ye, Xwedê daye. Li gundê xwe destpê dibistanê dike, dema 6 salî ye bavê wî li gund muxtar bûye, lêbelê bavê wî weke pirraniya Kurdên derveyî welêt, ji ber zilm û zextên dewletê bêgav dimîne &uc..Berfirehî

Nivîsên Dawî

Xebatên Li Ser DNAya Rûyê Benîadem
Zanistî

Xebatên Li Ser DNAya Rûyê B..

25.02.2018 15:38    Metîn Eser

Lêkolînerên ji KU Leuven, zanîngeha Pittsburg, Stanford û Pen Stateê vedîtina 15 genên nû pêk anîn. 15 genên nû xetên li ser rû û rûçikê me diyar dikin. Bi vedîtina 15 genên nû hinek karên ji..

Bixwîne
      20
Li Bajarê El-Minyeyê Vedîtina Nekropolê Pêkhat
Zanistî

Li Bajarê El-Minyeyê Vedîti..

24.02.2018 22:51    Metîn Eser

Berpirsiyarên ji wezerata serdema Antîk ya Misirê vedîtina nekropoleke kevn eşkere kirin. Li bajarê El-Minyeyê, an jî bi kurtî Minye, vedîtina nekropoleke kevn pêk hat. Di nekropolê de, bi gotineke din di bajarê miriyan de, maskeyeke zêrinî, 40 h..

Bixwîne
      83
San Actun û Şikeftên Mayayiyan
Zanistî

San Actun û Şikeftên Mayayi..

24.02.2018 19:32    Metîn Eser

Şûnwarnas li Meksîka yê, di rêze şikeftên herî dirêj yên di bin avê de, vedîtina hestiyên benîadem yên 9.000 salî kevn û seramîka ji çanda Mayayiyan pêk anîn. Di şikeftekê de hestiyên ajalên bi nav..

Bixwîne
      86